تغییر نام در ایران ۱۴۰۳: شرایط قانونی تا اجرا + تحلیل نمونه رای عملی

نمونه رای با موضوع تغییر نام از زهرا به سپیده

بخشی از رای دادگاه بدوی:

در خصوص دادخواست خواهان خانم زهرا … به طرفیت خوانده اداره کل ثبت احوال استان تهران به خواسته تغییر نام از زهرا به سپیده اگر چه اسناد سجلی در حکم سند رسمی تقلی می گردد و اثبات دعوای مخالف با مندرجات این اسناد با شهادت شهود مشکل است لکن با عنایت به این که نام هر شخص برای او شیرین ترین و مهم ترین صدایی است که در تمام زندگی اش می شنود، هدیه ای از سوی والدین در آغاز زندگی که معمولا تا پایان عمر همراه شخص خواهد ماند، ابزاری برای ارتباط می باشد و تفاوت آن با ابزارهای دیگر نظیر کد ملی و کد پستی در این است که علاوه بر روابط رسمی در روابط غیر رسمی نیز کاربرد فراوان دارد، در احادیث و روایات انتخاب نام نیکو به عنوان حق فرزند و تکلیف والدین دانسته شده است، در اسناد بین الملی نظیر میثاق بین المللی مربوط به حقوق مدنی و سیاسی که در تاریخ ۱۶ دسامبر ۱۹۶۶ میلادی به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل و در سال ۱۳۵۴ به تصویب مجلس سنا رسیده است و کنوانسیون حقوق کودک مصوب ۱۹۸۹ میلادی مجمع عمومی سازمان ملل متحد که در سال ۱۳۷۲ کشور ایران نیز به آن پیوسته است به حق نام به مثابه حق بشری و انسانی تاکید شده است، نام انتخاب شده توسط خواهان مشمول القاب قانون الغاى القاب و مناصب مخصوص نظام و القاب کشوری مصوب ۱۳۰۴ نمی باشد، هم چنین مشمول نام های ممنوعه مذکور در دستور العمل شورای عالی ثبت مصوب ۱۳۶۴ که در راستای ماده ۲۰ قانون ثبت احوال صادر شده است نیز نمی باشد حق هویت فردی هم راستا با ارزشی است که فقه اسلامی برای حقوق خصوصی قایل است لذا اعمال هر گونه قواعد اجباری در مورد نام اشخاص مداخله در حقوق خصوصی آن ها محسوب می گردد وانگهی اصل، اباحه و عدم ممنوعیت نام انتخاب شده از سوی خواهان می باشد چرا که مشهور میان فقهای امامیه این است که حکم عقل و شرع هر دو بر اصالت اباحه قایم است و مطمح نظر برای دادگاه آن است که انتخاب نام برای نوزاد از حقوق والدین بوده که ایشان نیز معمولا نام منتخب را با توجه به سلیقه شخصی و تحت تاثیر اطرافیان انتخاب می نمایند در حالی که خود شخص هیچ نقشی در انتخاب آن نداشته است اما هم اوست که در مراودات اجتماعی باید آن نام را حمل کند پس اجابت تقاضای خواهان به جا می نماید تا این که بتواند بنا به سلیقه و علاقه شخصی نامی نیکو را برای خود انتخاب نماید

رای تجدید نظر:

در خصوص تجدید نظر خواهی اداره کل ثبت احوال تهران بطرفیت … از دادنامه شماره ۵۹۷۴ مورخ ۱۴۰۳/۱۰/۲۲ شعبه ۱۷۱ دادگاه صلحتهران که به موجب آن حکم بر تغییر نام از زهرا به سپیده صادر گردید. ترجها باینکه برغم تجدید نظر خواهی بعمل آمده تغییر نام افراد موجب تضییع حقوق دیگر افراد با بی نظمی در جامعه نگردیده و ادعای بلادلیل مؤثر در وجود یا از جهات نقض رأی نیست موکداً آنکه انتخاب یا تغییر نام ناظر بر احوال شخصی است که نام انتخابی زمان تولد از سوی تجدید نظر خوانده نبوده و دخالتی در آن نداشته بنابراین بر استدلال دادنامه تجدید نظر خواسته ایرادی وارد نیست در نتیجه به استناد ماده ۳۵۸ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن رد تجدید نظر خواهی دادنامه تجدید نظرخواسته تایید می گردد.